Als je teruggaat naar het begin met Bongo: wie waren jullie toen, en hoe is jullie relatie door de jaren heen veranderd?
Toen ik Bongo als vierjarige op Marktplaats zag staan, stond er eigenlijk alleen een veulenfoto bij. Toch dacht ik meteen: die is leuk! En heel eerlijk: ik kon hem toen ook betalen, want Bongo kostte 1000 euro.
Toen ik bij de boer ging kijken waar hij geboren was, was hij erg op zichzelf. Toch voelde ik ergens een soort toenadering. Hij had bijna geen staart meer, stond altijd alleen in de wei omdat hij andere paarden door het draad joeg en op stal stond hij nog heel ouderwets aan een halsketting.
Ik liet hem klinisch keuren en tijdens de keuring kregen we hem met geen mogelijkheid in galop. De dierenarts schreef daarom voor de grap op het keuringsrapport: ‘Kan zeer goed draven.’ Dat rapport heb ik nog steeds.
Omdat er op mijn stal geen hengsten mochten staan, werd hij direct gecastreerd. Kort daarna kreeg hij droes. Zonder dat ik het wist was er een ziek paard op stal gezet en doordat Bongo net gecastreerd was, was zijn weerstand niet optimaal. Het is echt kantje boord geweest. Hij heeft lang in de kliniek gestaan en daarna nog in quarantaine. In die periode is er tussen ons een hele diepe band ontstaan.
Ik had toen nog geen eigen locatie en financieel kon ik eigenlijk maar één paard voor mezelf houden. Ik beleerde daarom steeds een paard en verkocht dat weer. Maar jullie kunnen wel raden wat er met Bongo gebeurde… die bleef. Hij bleek ook nog eczeem te hebben, wat bij de verkoop niet verteld was, en makkelijk was hij zeker niet. Maar ik heb daar nooit één moment spijt van gehad.
Ondanks — of misschien ook wel dankzij — al zijn uitdagingen is Bongo een van de paarden die mijn leven echt veranderd heeft. Inmiddels zijn we zoveel jaren verder en is hij van mijn partner in crime uitgegroeid tot een paard dat een enorme plek inneemt binnen onze hele kudde én binnen mijn leven.
Welke plek heeft Bongo binnen de kudde?
Bongo is echt een pilaar binnen onze kudde. Hij is door de jaren heen een soort surrogaatpapa geworden voor onze veulens en jonge paarden. Die rol past hem ontzettend goed.
Het mooie is dat hij zelf vroeger helemaal niet zo sociaal was. Hij stond alleen omdat hij andere paarden door het draad joeg, en nu is hij juist degene bij wie jonge paarden zoveel mogen leren. Dat vind ik heel bijzonder om te zien.
Hij heeft een bepaalde rust en duidelijkheid. Hij hoeft daar niet veel voor te doen; alleen zijn aanwezigheid betekent al iets voor de kudde.
En tegelijkertijd houdt hij, grappig genoeg, enorm van verandering. Nieuwe dingen, op avontuur gaan, reizen… daar kan hij echt van opleven. Dat past misschien niet bij het beeld dat mensen van een senior paard hebben, maar juist dat stukje nieuwsgierigheid is nog steeds helemaal Bongo.
Wat heeft Bongo jou geleerd over het trainen van een senior?
Omdat ik Bongo vanaf het beleren tot aan zijn seniorenjaren heb mogen begeleiden, heb ik eigenlijk alle fases met hem meegemaakt. En nog steeds leer ik iedere dag van hem.
Bongo heeft een genetische aandoening aan zijn voorbenen, met verbening en artrose. Een aantal jaar geleden werd bewegen daardoor duidelijk moeilijker voor hem. We zijn toen nog veel meer alles op hém gaan afstemmen: behandelingen, voeding, dierenartscontroles, Guasha, training en vooral heel goed blijven kijken naar wat hij op dat moment nodig heeft.
Op dit moment is hij gelukkig heel comfortabel. Wekelijks doen we op gevoel wat fitnesswerk en af en toe maken we samen een kort bosritje. Dat vindt hij geweldig.
Wat Bongo mij vooral heeft geleerd, is dat ouder worden voor mij niet automatisch betekent dat we steeds minder met een paard moeten doen. Beweging kan juist een belangrijk onderdeel zijn van gezond ouder worden, zolang je blijft afstemmen. Hoe voelt hij vandaag? Hoe beweegt hij? Hoe eet hij? Waar heeft hij zin in? Wat kan zijn lichaam aan?
En iets wat misschien minder meetbaar is, maar wat ik minstens zo belangrijk vind: gezien en gewaardeerd blijven worden. Als de meiden Bongo helemaal gaan pimpen en Jolie hem bijvoorbeeld een prachtig setje omdoet, dan zie je hem letterlijk groeien. Dan straalt hij en lijkt hij ineens tien jaar jonger. Dat vind ik prachtig. Een senior is niet alleen een oud paard waar we voor zorgen. Hij wil nog steeds meedoen, ertoe doen en onderdeel zijn van alles.
Welke lessen van Bongo geef je mee aan studenten?
Een van de belangrijkste dingen die Bongo mij heeft geleerd en die ik heel graag aan onze studenten meegeef, is dat niet ieder paard op dezelfde manier laat zien dat het iets fijn vindt.
Bongo is bijvoorbeeld geen paard dat vanuit zichzelf enorm wil pleasen. Tijdens het trainen wil hij dat ík ook energie meebreng. Ik moet hem motiveren en enthousiast maken. En dat is helemaal oké.
Een paard als Vanilla is bijna het tegenovergestelde. Die moet ik eerder een beetje afremmen; die loopt het liefst de hele dag achter me aan en dringt zich soms letterlijk aan me op, haha.
Een paard zoals Bongo kan daardoor best emoties bij een eigenaar oproepen. We willen allemaal graag voelen dat ons paard dolgraag met ons wil werken. En als een paard niet voortdurend aanbiedt of enthousiast achter je aan komt, kunnen we dat al snel persoonlijk maken: vindt hij het dan niet leuk? Hebben we wel verbinding? Doe ik iets verkeerd?
Terwijl Bongo mij juist heeft geleerd dat er heel veel verbinding kan zitten in een paard dat niet voortdurend bevestiging geeft.
Misschien is dat zelfs wel een van zijn mooiste lessen: leren kijken naar het paard dat vóór je staat, in plaats van naar het beeld dat je hebt van hoe een verbonden paard zich zou moeten gedragen. Het ene paard heeft meer energie van jou nodig, het andere juist meer rust. En juist wanneer je dat verschil leert herkennen en respecteren, ontstaat er ruimte om elkaar echt te begrijpen.
Dat is iets wat Bongo mij al heel lang leert — en waarschijnlijk nog steeds iedere dag een beetje.
Bekijk meer video's:
